மனோன்மணி அம்பிகை, சிவபெருமானின் சக்தியாகத் திகழும் பராசக்தி ஆவார். இவர் மனதில் தோன்றும் குழப்பங்களை நீக்கி, தெளிவு மற்றும் மன அமைதியை அருளும் மகாதேவியாக போற்றப்படுகிறார். அங்குசம், பாசம் தாங்கி, அபய ஹஸ்தத்துடன் காட்சி தரும் அன்னை மனோன்மணி, சித்தர்கள் வணங்கும் சிறப்புக்குரியவள், மனக்கிலேசங்களைப் போக்கும் சக்தி படைத்தவள்.
மனோன்மணி அம்பிகையின் சிறப்புகள்:
மனதின் நாயகி: 'மனம்' மற்றும் 'உன்மணி' (ஞான நிலை) எனப் பொருள்படும் வகையில், பக்தர்களின் மனதில் குடியேறி, உயர்ந்த ஞானத்தையும் மன அமைதியையும் அருள்பவள்.
அருள் வடிவம்: நெல்லையப்பர் கோவிலில் தெற்கு நோக்கிய சந்நிதியில், இடது கையில் பாசமும், வலது கையில் அங்குசமும் ஏந்தி, பக்தர்களுக்கு அபயமளிக்கும் தோற்றத்தில் காட்சி தருகிறார்.
சிறப்பு வழிபாடு: மனோன்மணி அம்மனை வழிபட, வாழ்வில் ஏற்படும் குழப்பங்கள் நீங்கி, தெளிவான சிந்தனை கூடும். மேலும், மன நோய்கள் மற்றும் மனக் கவலைகள் தீரும் என்பது நம்பிக்கை.
சித்தர்களின் தெய்வம்: சித்தர்களால் போற்றப்படும் மனோன்மணி, அணி கொண்ட காவை அகிலாண்ட நாயகி என்று தண்டபாணி சுவாமிகளால் போற்றப்பட்டுள்ளார்.
திருக்கல்யாணம்: நெல்லையப்பர் - மனோன்மணி அம்பிகை திருக்கல்யாணம் நெல்லையில் வெகு விமரிசையாக நடைபெறும் முக்கிய விழாவாகும்.
அற்புதங்கள்: அம்பிகை சந்நிதி கருவறை விதானத்தில் தேன்சிட்டுகள் கூடுகட்டி, தினமும் அம்மனை வணங்குவது ஒரு சிறப்பான அம்சமாகக் கருதப்படுகிறது. மனோன்மணி அம்பிகை, துன்பங்களை நீக்கி, ஆனந்தமும் மங்களமும் பொங்க அருளும் தாயாகப் போற்றப்படுகிறார்.