இந்தியாவின் முதல் சுதந்திர தினம் ஆகஸ்ட் 15, 1947 அன்று நாடு முழுவதும் விமரிசையாகக் கொண்டாடப்பட்டது. நாட்டின் தலைநகரான புதுடெல்லியில் அரசமைப்பு பேரவையில் கொண்டாட்டங்கள் கலைகட்டின. லார்ட் மவுண்ட்பேட்டன் சுதந்திர இந்தியாவின் முதல் கவர்னர் ஜெனரலாகப் பொறுப்பேற்றார்.
டெல்லி முழுவதும் நூற்றுக்கணக்கான இடங்களில் தேசியக் கொடி ஏற்றப்பட்டு, "மகாத்மா காந்தி வாழ்க" என்ற முழக்கங்கள் விண்ணைப் பிளந்தன. ஆனால், இந்தியாவின் விடுதலைக்காகத் தன் வாழ்நாளெல்லாம் பாடுபட்ட அண்ணல் காந்திஜி அந்த வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க நிகழ்வின் போது டெல்லியில் இருக்கவில்லை.
சுதந்திர தினத்திற்கு இரு வாரங்களுக்கு முன்பாகவே டெல்லியிலிருந்து புறப்பட்ட காந்திஜி, காஷ்மீர் பயணத்திற்குப் பிறகு கல்கத்தா(அப்போதைய பெயர்) நகரத்தை அடைந்தார். அப்பகுதியில் மதக் கலவரங்கள் உக்கிரமாக நடந்து வந்தன. கல்கத்தாவில் தொடங்கி கிராமப்புறங்களுக்கும், பீகார் மற்றும் பஞ்சாப் மாநிலங்களுக்கும் பரவியிருந்த வன்முறை காரணமாக எண்ணற்ற மக்கள் உயிர்களையும் உடைமைகளையும் இழந்து தவித்தனர்.
ஆகஸ்ட் 13 அன்று கல்கத்தாவின் பெலியாகாட்டா பகுதிக்கு வந்தடைந்த காந்திஜி, அங்குள்ள 'ஹைதாரி ஹவுஸ்' என்னும் கட்டிடத்தில் தங்கினார். கல்கத்தாவில் அமைதியையும் சகிப்புத்தன்மையையும் மீட்டெடுப்பதே அவரது முதன்மை நோக்கமாகும்.
ஆரம்பத்தில் காந்திஜியின் வருகைக்கு அங்கு பலத்த எதிர்ப்பு கிளம்பியது. வன்முறையால் பாதிக்கப்பட்டவர்கள் தங்களின் கோபத்தை வெளிப்படுத்தினர். எனினும், தான் இந்துக்கள் மற்றும் முஸ்லிம்கள் ஆகிய இரு தரப்பினருக்குமே சேவை செய்ய வந்துள்ளதாகக் கூறிய காந்திஜி, வன்முறை மீண்டும் தொடர்ந்தால் தான் உயிருடன் இருக்க மாட்டேன் என எச்சரித்தார். கல்கத்தாவில் மத நல்லிணக்கம் திரும்பினால் மட்டுமே பஞ்சாப் மற்றும் நாட்டின் பிற பகுதிகளையும் காப்பாற்ற முடியும் என்று அவர் தீர்க்கமாக நம்பினார்.
சுதந்திர தினத்தைக் எவ்வாறு கொண்டாடுவது என்று தன்னிடம் கேட்டவர்களிடம், "சுற்றிலும் மனிதர்கள் பசியாலும் வன்முறையாலும் மடிந்து கொண்டிருக்கும் போது, நாம் எப்படி கொண்டாட்டங்களில் ஈடுபட முடியும்?" என்று காந்திஜி கேள்வி எழுப்பினார். சர்வதேச ஊடகங்கள் அவரிடம் சுதந்திர தினச் செய்தியைக் கேட்டபோது, "என் மனதில் வார்த்தைகள் வற்றிவிட்டன" என்று கூறி, ஜவாஹர்லால் நேருவைப் தொடர்பு கொள்ளுமாறு வழிகாட்டினார்.
நாடு விடுதலை அடைந்த போதிலும், அது பிரிவினையோடும் பேரழிவோடும் வந்தடைந்ததை எண்ணி காந்திஜி வேதனை அடைந்தார். இதனால், ஆகஸ்ட் 15, 1947 அன்று எந்தவித கொண்டாட்டத்திலும் பங்கேற்காமல் 24 மணி நேர உபவாசம் இருந்தார். அத்துடன் பிரார்த்தனையிலும் கைராட்டையில் நூல் நூற்பதிலும் தன் பொழுதைச் செலவிட்டார்.
இருப்பினும், சுதந்திர தினத்தின் காலைப் பொழுதில் சில மாற்றங்கள் காந்திஜிக்கு நம்பிக்கையளித்தன. கல்கத்தாவில் இந்துக்களும் முஸ்லிம்களும் ஒன்றிணைந்து வீதிகளில் "ஜெய் ஹிந்த்" என முழக்கமிட்டபடி ஊர்வலம் சென்றனர். மாலையில் பெலியாகாட்டாவில் நடந்த பிரார்த்தனைக் கூட்டத்தில் ஆயிரக்கணக்கான மக்கள் கலந்துகொண்டனர். அங்கு உரையாற்றிய காந்திஜி, மக்களிடையே ஏற்பட்ட இந்த நல்லிணக்கம் தற்காலிகமானதாக இல்லாமல், இதயப்பூர்வமானதாக நீடிக்க வேண்டும் என்று தனது விருப்பத்தைத் தெரிவித்தார்.
